Poznań i okolice

 

Poznań

Wzmiankowana w 1367 roku, wielokrotnie powiększana i odbudowywana po licznych pożarach. 
Synagoga, ul. Szewska 
Pierwsza synagoga reformowana, wzniesiona w 1855 roku. Została zniszczona w 1945 roku i niedługo potem rozebrana. 

 ul. Wroniecka 17 (Stawna) 
Zbudowana w latach 1905 do 1907 staraniem rabina Wolfa Feilchenfelda dla gminy ortodoksyjnej. Projekt wykonała znana berlińska spółka architektoniczna Cremer i Wolffensttein. Otwarcie nowej synagogi miało miejsce 5 maja 1907 roku. Ta imponująca budowla mogła jednocześnie pomieścić do 1300 wiernych (700 miejsc siedzących dla mężczyzn i 600 miejsc siedzących dla kobiet). 15 kwietnia 1940 roku hitlerowcy uroczyście usunęli z synagogi ostatnią gwiazdę Dawida a następnie przebudowali ją na basen. Orientowana, pierwotnie o wieloczłonowej bryle, podporządkowanej najwyższej części centralnej, przekrytej potężną kopułą, z mniejszymi kopułkami na narożnikach. Wnętrze było bogato wyposażone; ściany były pokryte dekoracyjną polichromią. W trakcie przebudowy całkowicie zniszczono wnętrze, uproszczono bryłę, rozebrano kopuły, zmieniono wszystkie otwory. 

Bejt ha-midrasz, ul. Żydowska 15/18. 
Dom nauki, w którym odbywały się także spotkania modlitewne. Wzniesiony w 1910 roku według projektu Alfreda Grottego. Mieścił się on w Fundacyjnym Schronisku dla Starców i Zniedołężniałych im. Salomona B. Latza. Po 1945 sala główna została zaadaptowana na biura. 

Buk

Synagoga budowana w 1858 roku. 

Synagoga na ul. Mury 
Wybudowana w 1909 roku na miejscu poprzedniej. We wnętrzu od wschodu prostokątna sala główna ze wspartymi na słupach, wbudowanymi galeriami przy dłuższych ścianach oraz nad przedsionkiem od zachodu. W czasie wojny mieściła się tu fabryczka mebli. Po wojnie przebudowana na salę gimnastyczną i mieszkania. 

Szkoła żydowska 
W sąsiedztwie synagogi znajduje się dawna szkoła żydowska, w dobrym stanie, z zachowanym wystrojem zewnętrznym ceglanych elewacji.

Dolsk

ul. Podgórna 
Nie wiadomo czy zachowany budynek został przystosowany do funkcji synagogi, czy został w tym celu wzniesiony. Po 1945 roku znacznie przekształcony. 

Kórnik

Zbudowana w 1767 roku, zburzona w 1939 roku.

Książ Wielkopolski

ul. Wolności 1 
Dom modlitwy. Przebudowany po 1945 roku na potrzeby straży pożarnej. 

Mosina

ul. Niezłomnych l 
Wzniesiona w 1870 lub 1890 roku. Po 1945 roku przebudowana na sklepy i magazyny. W latach osiemdziesiątych wyremontowana, od 1985 roku siedziba muzeum. Zachował się wystrój zewnętrzny m.in. fryz arkadowy pod gzymsem głównym. 

Nowy Tomyśl

Pierwszy dom modlitwy urządzony był w wynajętym lokalu. 

Synagoga 
Wzniesiona pod koniec XIX wieku. Przebudowana po 1945 roku, mieści sklep i mieszkania. Jedynym śladem po dawnej funkcji budynku jest niewielki występ na osi ściany wschodniej, stanowiący osłonę wnęki na aron ha-kodesz. 

Oborzycko

Istniała tu do 1843 roku. 

 ul. Krupicka 5 
Zbudowana w połowie XIX wieku. Po 1945 roku przebudowana na kino. Na elewacjach zachowane ślady dawnego wystroju. 
Na jednej ze ścian zewnętrznych tablica z napisem: "Budowla z XIX w. Do czasu wybuchu II wojny światowej synagoga żydowska". 

Pniewy

ul. Mickiewicza 14& 
Wzniesiona w latach 1912-13 według projektu Alfreda Grottego. Po 1945 przekształcona w salę widowiskową. Orientowana, na planie prostokąta. W trakcie powojennej przebudowy dodano od frontu dwukondygnacyjną przybudówkę, zasłaniającą fasadę, widoczny pozostał tylko szczyt. Wszystkie pierwotne okna zamurowano. Zachowała się od wschodu niewielka półkolista apsyda, mieszcząca dawniej wnękę aron ha-kodesz. 

Pobiedziska

ul. Podgórna 
Zbudowana w drugiej połowie XIX wieku w stylu neogotyckim, została rozebrana w 1937 roku. 

Sieraków

ul. Sokoła 4 
Wzniesiona zapewne przed 1889 rokiem, orientowana, na planie prostokąta. 
Po 1939 roku magazyn, po 1945 kino. Zachowały się pewne zewnętrzne cechy wystroju synagogalnego.

powrót