Gorzów Wielkopolski i okolice

 

Gorzów Wielkopolski

Z roku 1557 pochodzi wzmianka o istnieniu w Gorzowie synagogi, więc Żydzi musieli się tu osiedlić już wcześniej. W roku 1662 rabinem był Salomon Kadolisz. W roku 1662 znajdowało się w Gorzowie 21 rodzin żydowskich, zajmowano się handlem i garbowaniem skór. W roku 1755 wybudowano nową synagogę. W 1817 roku było 304 Żydów, w 1871 roku - 730, a w 1933 roku - już tylko 435 Żydów. Istniał cmentarz i czynna była szkoła żydowska. W roku 1936 liczba Żydów spadła do 180, a w 1939 roku - do 95 osób, które deportowano do Czech (prawdopodobnie do obozu koncentracyjnego w Terezinie).

Dobiegniew

W 1921 roku mieszkało tu 51 Żydów.

Międzychód

W 1808 mieszkało tu 615 Żydów (33% mieszkańców), a w 1921 tylko 42 (1% mieszkańców).

Międzyrzecz

Żydzi mieszkali tu już w XIV wieku. Na przełomie XV i XVI wieku osiadło tu wieku Żydów wygnanych z Brandenburgii. W 1520 r. król Zygmunt Stary zmniejszył mieszkańcom Międzyrzecza podatki pod warunkiem, że nie pozwolą Żydom osiedlać się w mieście, jednak dzięki miejscowemu staroście Żydzi nie zostali stąd wygnani. Niecałe sto lat później, w 1616 roku Żydzi posiadali tu już 27 domów. W zamian za swobodę uprawiania "handlu, kupiectw i innych rzemiosł (...), także rzezi" płacili magistratowi 6 grzywien. W latach czterdziestych XVII wieku istniała tu znana szkoła talmudyczna, w XVI-XVII wieku urzędowali znani rabini. W 1656 większość Żydów została wymordowana przez wojska Czarnieckiego. Od 1670 pozostawali pod władzą starosty. W roku 1793 mieszkało tu 563 żydów, a w 1933 - 105. 

Ośno Lubuskie

Żydzi osiedli tu w pierwszej połowie XIX wieku.

Pszczew

Do początku XIX obowiązywał tu zakaz osadnictwa Żydów. W 1861 roku mieszkało tu 78 Żydów (4,3 % mieszkańców), a w 1937 - 28. 

Trzciel

Żydzi osiedli tu w XVIII wieku. W 1885 w tzw. Starym Trzcielu (zwanym Polskim) mieszkało 24 Żydów (2,5% ludności), a w Nowym (zwanym niemieckim) - 100 Żydów (6,7%). W 1909 - 54 (2,4%).

powrót